Lijkstijfheid of Rigor Mortis is het verstijven van het lichaam na het overlijden.
Na het overlijden wordt het lichaam koud en vanaf zo’n twee tot zes uur na de dood verstijven de spieren, vermoedelijk doordat de actine en myosine filamenten van de spier in elkaar schuiven.
De rigor mortis begint bij de oogleden, kaak en nek en breidt zich dan binnen zes uur langzaam verder uit over alle lichaamsdelen.
In tegenstelling tot wat de meesten denken, zal rigor mortis bij een hogere omgevingstemperatuur sneller optreden dan in geval van koude. Dat komt doordat de onderliggende chemische reactie bij hogere temperatuur spoediger optreedt.
Afhankelijk van de omgevingstemperatuur houdt de rigor mortis één tot drieënhalve dag aan.
Vrijwel direct na het overlijden verandert het lichaam van kleur. Omdat het hart het bloed niet meer rondpompt, trekt het bloed weg uit de huid. Hierdoor wordt de huid vaalbleek en slap. Ook zakt het bloed naar de laagst gelegen lichaamsdelen, in rugligging de billen en de rug. Op de plekken waar het bloed zich verzamelt, ontstaan paarse lijkvlekken (Livor Mortis). Medicijnen kunnen die verkleuring versnellen.
Voilà.
Omdat ik lijkstijfheid een leuk woord vind.